Seeta Shrestha

                                                                                                                                                                                                                                                                                             ...

मसँग सबथोक छ, सम्झन खोज्छु केके छन् ? तर, रित्तो रित्तो पाउँछु । कहिलेकाहिँ आफैँलाई पनि खोज्नुपर्छ । मुस्किलले भेटाउँछु आफ्नो धमिलो छायाँ । म थाहा नै पाउँदिन कसले कहिले छोडेर जान्छ जिन्दगीबाट । बुवा भन्नुहुन्थ्यो, “जाने मान्छेलाई नपछ्याउनु ।” सायद मैले धेरै पछ्याउँथे उहाँलाई । सायद बुवा मेरो पिछा छोडाउन चाहानु हुन्थ्यो । म भने आज पनि उहाँलाई पछ्याउन खोज्छु ।  एक्लो छु, एक्लो हुन्छु, एक्लो हुनेछु र विल्कुल एक्लो । सम्झिन खोज्छु आफन्त..., सम्झिन खोज्छु साथी सङ्गी...सम्झिन खोज्छु...कोही आफ्नो...जो मलाई पलभरमै छोडेर नजाओस् । जोसँग म एक भारी आँखा बिसाउन सकुँ र पार्न सकुँ यो मनलाई शीतल । यो दुनियाँको लागि हरेक मान्छे सिर्फ युजर मात्रै हुन् र ?  हरेक मान्छेको गन्तव्य एउटै हो – मृत्यु । त्यहाँसम्म पुग्न पनि त सजिलो छैन । बाचुन्जेल हिँड्नु छ मान्छेलाई अनवरत । कोही छोराछोरीसँग, कोही श्रीमानसँग, कोही प्रेमीसँग, कोही बाआमासँग, कोही दाजुभाइ दिदीबहिनीसँग र कोही साथीसँग हिडिरहेका छन् मान्छे । साउद उनीहरूसँग गन्तव्य हुँदो हो र त ढुक्क देखिन्थे । निस्फिक्री हिडिँरहेका थिए । कन्डक्टरलाई यहाँ जा...

  मंसीरमा आउँछु अनि भेटौलाँ नि ! भेट भएका आफन्तहरूले कहिले भेट हुन्छ होला ? भन्ने प्रश्नमा जवाफ फर्काएँ मैले । उनीहरू खुशी भए । उनीहरू मलाई भेट्ने कुराले मात्रै खुशी भएका भने होइनन्, मैले बुझेकी थिएँ । “चुनाव छ नि त मंसीर ४ गते !” मुख अमिलो बनाउँदै “ए ! ल, ल ।” भने । बर्षौदेखि भेट नभएका आफन्त पनि भेटिन्छन् दसैँमा । बर्षमा एक पटक भेट हुने परिवारभित्रका सदस्य र आफन्तजन त भइहाल्यो । सानो छँदा दसैँमा टिको लगाएर एक रुपैयाँ पाइन्थ्यो । दिदी चकलेट किनेर खाइसक्थिन्, म हिरोइनलाई दिन्थेँ । उनले बेला बेलामा दिदीलाई “लु हेर ! बुइनीको पैसा । तँ खाएर सक ।” दिदीले वास्ता गर्थिनन् । मेरो त्यो पैसा कवि, डटपेन किन्न र लुगामा खर्च हुन्थ्यो होला । मलाई राम्रो याद भएन । जब बुवा बिरामी पर्नुभो, झन् मैले त्यो एक÷एक रुपैयाँको महत्त्व अझैँ बुझ्न थाले । माइली दिदी गाईवस्तु चराउन जङ्गल थान्थिन् । हामी उनलाई पछ्याएर जान्थ्यौँ । दिदीले खुर्पाले दाउरा काटेर भारी हालिदिनुहुन्थ्यो । हामी बोकेर घर ल्याउथ्यौँ र भोलिपल्ट बिहानै बजार लैजान्थ्यौँ ।  हाम्रा गाउँको एक÷दुई घरका मानिसहरू बिहान ४ बजे नै दाउरा बेच्न जा...

‘छन् गेडी सबै मेरी, छैनन् गेडी सबै टेडी’ तपाईको कोही हुनहुन्न भन्ने प्रश्नको जवाफ थियो यो । “मसँग बैश थियो । निरोगी थिएँ । काम गर्न सक्थेँ । सबैको प्यारो थिएँ । अब सक्दिन नानी ! बाँच्न पनि सक्दिन न त मर्न नै सक्छु । काल नै आउँदैन । दुःखीको त भगवान पनि आफ्नो नहुने रछ ।” उनको घाँटी भारी भयो । मानौँ छातीमा पहाडले थिच्यो । दबाउन खोजिन् तर पहिरो झर्यो आँखाबाट । त्रिपुरेश्वर आँखा अस्पतालमा भेटिएकी उनले के सोचेर मनको गाठो फकाइन् । पालो अझै आएको छैन । घर अर्घाखाँची बताउने उनको नाम मन कुमारी थापा ।  अङ्ग्रेजीमा टोकन नम्बर बोलाउन साथ मलाई सोथ्थिन् “नानी मेरो पालो आयो ?” करिब ७५/७६ बर्षकी उनी आँखा राम्रोसँग देख्दिनन् । आँखामा समस्या भएपछि काठमाडौँबाट गएका आफन्त छिमेकीले जँचाउन सल्लाह दिए । भक्ताको पैसा पोको पारेर उनकै साथ काठमाडौँ आइन् उनी । ती आफन्तले अस्पतालको गेटमा छोडी दिए । सोध्दै भित्र गइन् । गार्डले कुपन थमाइदिए ।  कसो कसो टिकट लिइन् र बसिन् लाइनमा । “अब कसरी कहाँ जानुहुन्छ त ?” उनी लिन आउँछन् नानी ४÷५ बजेतिर । “अनि त्यतिबेलासम्म ? भर्खर १२ बज्दैछ । अब एक/दुई घण्टाभित्र त जँचाइसकि...

  मेरो कारणले अक्सर दिदीले पिटाई खान्थी । त्यो दिन पनि उनको गल्ती थिएन । गल्ती थियो त मेरै । म नै दिदीसँग दौडिन सकिन र कुकुरले टोक्न भ्यायो मेरो खुट्टामा ।  उनले त मेरो हातमा समातेर डोर्याएर मलाई घरसम्म ल्याएकी थिई । त्यो दिन मेरो मात्रै होइन उनको पनि स्कुल छुट्यो । उनै दिदीलाई बुवाले बैनीको रक्षा गर्न नसकेकोमा एक थप्पड लगाउनु भयो । यसपटक उनको गल्ती थिएन । उनी आफैँ आत्तिएर बाटैभरी रुदै आएकी थिईँ । उनी मेरी साथी पनि थिईँ र दुस्मन पनि । यसपटक भने भने साथी भएकी थिईँ । घाउ ठूलो थिएन तर पनि हस्पिटल पुर्याइयो र डाक्टरले सुई लगाइदिए । फेरि म बुवाको साथी भएर घरमै बसे । बुवालाई खास सन्चो थिएन । बुवा न हो, उहाँको खाली हात त मैले उठेर बस्न सक्ने भएसम्म देखिन । जब उहाँ उठेर बस्न नसकेर ओछ्याउनमा लडिरहनु हुन्थ्यो तब मात्रै उहाँको हात रित्तो रहन्थ्यो । म बासका ससाना ट्क्रा उहाँ भए ठाउँमा पुर्याइदिन्थेँ । कहिले चोया भिजाइदिन्थेँ ।  कहिले चोयाहरु जम्मा पारेर बिटो बनाइदिन्थँे । बुवा कहिले चोया काड्नु हुन्थ्यो त कहिले डोको, थुन्से र भकारीहरु बुन्नु हुन्थ्यो । बेला बेलामा भैसीलाई घाँस हाल्न ...

स्कुल पढ्ने केटी बिहान आमाभन्दा अगाडि कहिल्यै उठिनन् । उनी उठ्दा प्रायः उनकीे आमाले भैसी दोहेर  बट्टामा दुध हालिसकेकी हुन्थिन् ।  कहिलेकाहीँ आमाको हात दुख्थ्यो, त्यतिबेला मात्रै उनले भैसी दुहुन पर्थ्यो, कहिलेकाहीँ आमा घरमा नभएको बेलामा मात्रै उनले भैसी दुहुन पर्थ्यो । उनी उठेर मुख धोएर ठिक्क पर्दासम्म आमाले उनको लागि एक गिलास दुध राखिसकेकी हुन्थिन् ।  स्कुलको सेतो सर्ट किताबसँगै ब्यागमा कोच्ने बेलासम्म त भारी पनि तयार भइसक्थे, छिमेकीहरु पनि आइसक्ने । वारीपारी उज्यालो हुने गरेर ४ बजे राती बत्ति बल्थ्यो ।  हुनेहरु टर्चलाइट बाल्थे, नहुनेहरु ‘पुल्टो’ बाल्थे । स्कुल पढ्ने केटीको ब्याग कहिले भारीको टाउकोमा हुन्थ्यो त कहिले पछाडी झुन्डिन्थ्यो । दुधको झोलाचाहीँ उनको दिदीको जिम्मा हुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ दिदीले अल्छी गरे त्यो पनि उनको जिम्मामा आइपर्थ्यो ।  बजारमा पुगेर भारी बिसाउनसाथ उनलाई स्कुल जान हतारो भइसकेको हुन्थ्यो । पसिनाले निध्रुक्क भिजेको कुर्ता वा सर्ट खोल्थिन् र नाम्लोसँगै आमाको झोलामा कोच्थिन् । स्कुल जाँदा लाउने सर्ट लगाइसकेपछि कपाल सपक्क बनाएर लेबन्टोले कसेप...